Terug naar overzicht

2021-23: Slapende Honden, Wakker Maken: een effectiviteitsstudie naar een innovatieve behandeling voor chronisch getraumatiseerde kinderen

Doelgroep

Jeugdigen tussen 10 en 18 jaar die chronisch getraumatiseerd zijn en traumagerelateerde gedragsklachten hebben, maar niet willen of kunnen meewerken aan een evidence-based traumabehandeling zoals eye-movement desensitization and reprocessing (EMDR) of traumagerichte cognitieve gedragstherapie (TF-CBT) conform internationale richtlijnen.
Participanten verblijven in een (semi)residentiele afdeling, een gezinshuis of pleeggezin van één van de vijf jeugdhulpinstellingen en krijgen de Slapende Honden behandeling plus EMDR of TF-CGT aangeboden. Deze instellingen zijn geselecteerd voor dit project omdat de Slapende Honden methode al geïmplementeerd is. Daarnaast zullen jeugdigen uit de forensische zorg worden gevraagd deel te nemen aan het onderzoek om op deze manier zicht te krijgen op barrieres die deze jeugdigen mogelijk ondervinden bij het aangaan van traumabehandeling.

Slapende Honden Wakker Maken

Bij veel jeugdigen binnen de forensische jeugdzorg liggen onverwerkte trauma’s ten grondslag aan hun (seksueel) agressief, oppositioneel of crimineel gedrag. Traumaverwerking kan hun traumagerelateerde gedragsproblemen verminderen, het risico op recidive verkleinen en de duur van een forensische behandeling verkorten (Greenwald, 2002; Greenwald et al., 2012). Twee interventies zijn zeer effectief in de behandeling van trauma: EMDR en TF-CBT (Seidler & Wagner, 2006; Cohen, Mannarino, Kliethermes, & Murray, 2012; Morina et al., 2016; Lewey et al., 2018). Beide interventies leiden tot een afname van ernstig probleemgedrag bij jeugdigen (Soberman, Greenwald, & Rule, 2002). Echter, succesvolle verwerking van psychotrauma is onmogelijk zonder medewerking van de jeugdige. De behandeling in de forensische jeugdzorg wordt vaak opgelegd via de rechter, wat veelal samenhangt met een moeizame werkrelatie met de jeugdigen en medewerking van jeugdigen aan de behandeling is niet vanzelfsprekend. Onderzoek heeft uitgewezen dat in de residentiële groepen 80% van de jeugdigen met klachten als gevolg van kindermishandeling géén traumabehandeling krijgt. De Slapende Honden methode is een behandeling die zich richt op het motiveren van jeugdigen voor traumaverwerking en het in kaart brengen en opheffen van obstakels die traumaverwerking in de weg staan. Uit een pilotstudie met 14 jeugdigen binnen de residentiele jeugdzorg en pleegzorg bleken alle jeugdigen die aanvankelijk weigerden om over hun traumatische herinneringen te praten, door een Slapende Honden behandeling wel ontvankelijk te zijn voor een EMDR-behandeling en deze
geheel af te ronden. Verder namen ook hun traumagerelateerde klachten af (Struik, Lindauer, & Ensink, 2017). De doelstelling van dit project is om inzicht te krijgen in de werkzaamheid van Slapende Honden. Met behulp van kwalitatief onderzoek wordt nagegaan of bij jongeren, die deze voorbereidende behandeling ondergaan, veranderingen waar te nemen zijn, die overeenstemmen met de doelen van Slapende Honden.

Uitvoerende partij

Het project wordt uitgevoerd door een consortium van onafhankelijke onderzoeksafdelingen Forensische Orthopedagogiek (dr. M.J. Noom, dr. E. van Vugt, prof. dr. G.J Stams) en de Kinder- en Jeugdpsychiatrie afdeling van het Amsterdam UMC, locatie AMC, de Universiteit van Amsterdam (prof.dr. R.J.L. Lindauer), een onderzoeksassistent (nog aan te stellen), een klinisch psycholoog in opleiding bij GGZ Breburg, Drs D. de Bakker, Drs. M. Pannekeet, vijf jeugdhulpverleningsinstanties: Altra, Sterk Huis, Rubicon, Jeugdformaat en de Combinatie waar de dataverzameling plaatsvindt en de ontwikkelaar van de Slapende Honden interventie (Drs. A. Struik).