Behandelmotivatie bij jongeren in de forensische jeugdhulp

1. Behandelmotivatie in de forensische jeugdhulp (afgerond)

Jongeren in de forensische jeugdzorg hebben vaak beperkte motivatie voor behandeling. Zij hebben meestal niet zelf gekozen voor hulpverlening en hebben regelmatig eerdere negatieve behandelervaringen opgedaan. Tegelijkertijd is behandelmotivatie een belangrijke voorspeller van zowel behandeldeelname als het succesvol afronden van een traject.

Binnen dit project is onderzocht welke factoren samenhangen met behandelmotivatie bij jongeren van 12 tot 24 jaar in de forensische jeugdzorg. Hiervoor zijn een systematische literatuurstudie, bijeenkomsten met jongeren en een expertsessie met professionals uitgevoerd.

De resultaten laten zien dat vooral een goede werkrelatie, ervaren autonomie en inspraak in de behandeling belangrijk zijn voor behandelmotivatie. Ook het bieden van toekomstperspectief, het gevoel serieus genomen te worden en de betrokkenheid van ouders of verzorgers blijken belangrijke factoren. Op basis van de bevindingen zijn aanbevelingen ontwikkeld voor professionals om behandelmotivatie beter te ondersteunen. Lees hier het eindrapport.

Uitvoerende partij: Onderzoeksinstituut IVO

2. Up2U-Future: het versterken van behandelmotivatie (afgerond)

Voortbouwend op de kennis uit het eerdere onderzoek naar behandelmotivatie is binnen dit project gewerkt aan de doorontwikkeling van de interventie Up2U. Doel was een praktische interventie te ontwikkelen waarmee behandelmotivatie van jongeren in de (trans)forensische jeugdzorg actief kan worden versterkt.

Hiervoor zijn bestaande kennis, werkzame elementen en praktijkervaringen samengebracht. De interventie is verrijkt met onderdelen die aansluiten bij factoren die behandelmotivatie bevorderen, zoals autonomie, toekomstgericht denken en persoonlijke doelen.

Het resultaat is Up2U-Future: een interventie die inzetbaar is binnen zowel residentiële als ambulante forensische hulpverlening. De interventie biedt professionals concrete handvatten om jongeren meer eigenaarschap te laten ervaren over hun behandeling en toekomst. Lees hier het eindrapport en bekijk de factsheet.

Uitvoerende partij: Onderzoeksinstituut IVO, in samenwerking met Schakenbosch, iHUB en Erasmus Universiteit Rotterdam

Eindproducten: download hier

3. Behandelmotivatie bij jongeren en ouders in forensische behandeling (afgerond)

In dit project is onderzocht hoe behandelmotivatie zich ontwikkelt tijdens residentiële Multidimensionele Familietherapie (MDFT) binnen een justitiële jeugdinrichting. Daarbij is specifiek gekeken naar de rol van jongeren, ouders, behandelaren en de behandelcontext.

De resultaten laten zien dat behandelmotivatie bij jongeren gedurende de behandeling toeneemt en tijdens de overgang naar ambulante zorg grotendeels behouden blijft. Volgens therapeuten zijn een sterke behandelrelatie, maatwerk, positieve bekrachtiging en actieve betrokkenheid van ouders en het netwerk belangrijke voorwaarden voor het versterken van motivatie.

De bevindingen bevestigen dat behandelmotivatie geen vast kenmerk van een jongere is, maar gedurende het behandelproces kan groeien wanneer jongeren zich gehoord voelen en professionals investeren in een positieve werkrelatie. Lees hier het eindrapport en bekijk de factsheet.

Uitvoerende partij: Universiteit van Amsterdam, in samenwerking met Universiteit Utrecht en JJI Teylingereind (MDFT-team).